Tổng quan loại hình
Doanh nghiệp tư nhân do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Đây là điểm phải cân nhắc trước tiên: không có ranh giới giữa tài sản cá nhân và tài sản kinh doanh, nên một khoản nợ phát sinh trong kinh doanh có thể xử lý đến cả tài sản riêng của chủ doanh nghiệp.
Đổi lại, thủ tục và bộ máy đơn giản nhất trong các loại hình doanh nghiệp: một chủ, một người quyết, không có điều lệ, không có sổ thành viên hay cổ đông. Doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân, không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào và không được góp vốn thành lập hay mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty khác.
Đặc điểm pháp lý
- Do một cá nhân làm chủ, mỗi người chỉ được lập một doanh nghiệp tư nhân
- Chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của chủ doanh nghiệp
- Không có tư cách pháp nhân
- Không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào
Ưu điểm
- Thủ tục thành lập và bộ máy đơn giản nhất trong các loại hình doanh nghiệp
- Chủ doanh nghiệp toàn quyền quyết định, không phải họp hay biểu quyết
- Tăng giảm vốn đầu tư linh hoạt, chỉ cần ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán
- Vẫn có mã số thuế và xuất hoá đơn được như các doanh nghiệp khác
Hạn chế cần cân nhắc
- Chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của chủ doanh nghiệp
- Không có tư cách pháp nhân nên hạn chế khi ký một số loại hợp đồng
- Không được phát hành chứng khoán, không được góp vốn vào công ty khác
- Mỗi cá nhân chỉ được thành lập một doanh nghiệp tư nhân
Vốn điều lệ và nghĩa vụ góp vốn
Vốn đầu tư của doanh nghiệp tư nhân do chủ doanh nghiệp tự đăng ký và phải ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán. Luật không đặt mức tối thiểu và cũng không có thời hạn góp đủ như công ty, vì tài sản của chủ doanh nghiệp và tài sản của doanh nghiệp vốn không tách rời. Chủ doanh nghiệp có quyền tăng hoặc giảm vốn đầu tư; trường hợp giảm xuống thấp hơn mức đã đăng ký thì chỉ được giảm sau khi đã đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh.
Hồ sơ cần chuẩn bị
- Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp
- Bản sao giấy tờ pháp lý của chủ doanh nghiệp
- Kê khai vốn đầu tư ban đầu
- Giấy tờ chứng minh điều kiện với ngành nghề có điều kiện
Nơi nộp hồ sơ tại Khánh Hòa Từ ngày 01/7/2025, hồ sơ doanh nghiệp nộp tại Phòng Đăng ký kinh doanh và Tài chính doanh nghiệp thuộc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa. Cấp huyện đã kết thúc hoạt động nên hộ kinh doanh nộp tại Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi đặt trụ sở. Căn cứ Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
Bốn bước từ tư vấn đến giấy phép
Doanh nghiệp ký hồ sơ và cung cấp giấy tờ cá nhân, phần thủ tục còn lại Bùi Gia BVM thực hiện.
- Bước 01
Tư vấn và chốt loại hình
Nghe hiện trạng, số người góp vốn, ngành nghề dự kiến và kế hoạch mở rộng, rồi chốt loại hình, tên công ty và vốn điều lệ.
Trong ngày - Bước 02
Soạn và ký hồ sơ
Bùi Gia BVM soạn trọn bộ hồ sơ theo loại hình đã chọn. Doanh nghiệp chỉ ký và cung cấp bản sao giấy tờ cá nhân.
1 ngày làm việc - Bước 03
Nộp và theo dõi kết quả
Đại diện nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh, theo dõi trạng thái hồ sơ và xử lý yêu cầu sửa đổi nếu có.
3 ngày làm việc - Bước 04
Bàn giao và khai thuế ban đầu
Nhận giấy chứng nhận, khắc dấu, đăng bố cáo, sau đó thiết lập hồ sơ khai thuế ban đầu và hoá đơn điện tử.
2 ngày làm việc
Việc phải làm sau khi có giấy phép
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới là bước đầu. Năm việc dưới đây có mốc thời gian cụ thể và là nhóm bị xử phạt nhiều nhất trong năm đầu hoạt động.
-
Công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp
Thời hạn 30 ngàyĐăng nội dung đăng ký doanh nghiệp trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp trong 30 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận. Chậm công bố là một trong các lỗi bị xử phạt hành chính phổ biến nhất sau thành lập.
-
Góp đủ vốn đã cam kết
Thời hạn 90 ngàyVới công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần, chủ sở hữu, thành viên hoặc cổ đông phải góp đủ và đúng loại tài sản đã cam kết trong 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận. Góp thiếu thì công ty phải đăng ký điều chỉnh vốn điều lệ.
-
Gắn tên doanh nghiệp tại trụ sở
Thời hạn Ngay khi hoạt độngTên doanh nghiệp phải được gắn tại trụ sở chính, chi nhánh và văn phòng đại diện. Không có biển hiệu là một căn cứ để cơ quan thuế xác định doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
-
Chữ ký số, tài khoản ngân hàng và nộp thuế điện tử
Thời hạn Trước kỳ khai thuế đầu tiênĐăng ký chữ ký số, mở tài khoản ngân hàng và đăng ký nộp thuế điện tử để nộp hồ sơ khai thuế đúng hạn ngay từ kỳ đầu tiên.
-
Đăng ký sử dụng hoá đơn điện tử
Thời hạn Trước hoá đơn đầu tiênĐăng ký sử dụng hoá đơn điện tử với cơ quan thuế và chờ thông báo chấp nhận trước khi xuất hoá đơn đầu tiên cho khách hàng.
Lỗi hay gặp khi tự làm hồ sơ
- Chọn doanh nghiệp tư nhân cho ngành có công nợ lớn mà không lường trách nhiệm vô hạn
- Đang là chủ hộ kinh doanh hoặc thành viên hợp danh nhưng vẫn đăng ký thêm
- Dùng doanh nghiệp tư nhân để góp vốn vào công ty khác, việc luật không cho phép
- Không ghi vốn đầu tư vào sổ kế toán nên khó chứng minh khi quyết toán thuế
Phù hợp với
- Cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ, ít rủi ro công nợ
- Người muốn thủ tục gọn và toàn quyền điều hành
- Hoạt động không cần huy động vốn từ bên ngoài
Áp dụng tại Nha Trang và Khánh Hòa
Ở Nha Trang, doanh nghiệp tư nhân hay được chọn cho cửa hàng vật liệu xây dựng, đại lý và cơ sở sản xuất nhỏ do chủ trực tiếp điều hành. Nếu hoạt động phát sinh công nợ lớn hoặc có nhiều rủi ro hợp đồng thì công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên thường an toàn hơn vì giới hạn được trách nhiệm. Bùi Gia BVM nói rõ điểm đánh đổi này trước khi soạn hồ sơ, thay vì mặc định chọn loại hình có thủ tục nhẹ nhất.
So sánh nhanh sáu loại hình
Bốn tiêu chí thường quyết định lựa chọn, đặt cạnh nhau để đối chiếu.
| Loại hình | Chủ sở hữu | Trách nhiệm tài sản | Tư cách pháp nhân | Huy động vốn |
|---|---|---|---|---|
| Công ty TNHH một thành viên | 01 cá nhân hoặc tổ chức | Hữu hạn trong vốn điều lệ | Có | Trái phiếu, không cổ phần |
| Công ty TNHH hai thành viên trở lên | 02 đến 50 thành viên | Hữu hạn theo phần vốn góp | Có | Trái phiếu, không cổ phần |
| Công ty cổ phần | Từ 03 cổ đông, không giới hạn | Hữu hạn theo số cổ phần | Có | Cổ phần và trái phiếu |
| Doanh nghiệp tư nhân Đang xem | 01 cá nhân làm chủ | Vô hạn bằng toàn bộ tài sản | Không | Không phát hành chứng khoán |
| Hộ kinh doanh cá thể | Cá nhân hoặc hộ gia đình | Vô hạn bằng toàn bộ tài sản | Không | Không phát hành chứng khoán |
| Chi nhánh và văn phòng đại diện | Đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp | Công ty mẹ chịu trách nhiệm | Không | Theo công ty mẹ |
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp tư nhân có được góp vốn vào công ty khác không?
Không. Doanh nghiệp tư nhân không được góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty khác.
Một người lập được mấy doanh nghiệp tư nhân?
Mỗi cá nhân chỉ được thành lập một doanh nghiệp tư nhân, đồng thời không được là chủ hộ kinh doanh hay thành viên hợp danh.
Có chuyển thành công ty trách nhiệm hữu hạn được không?
Được. Doanh nghiệp tư nhân có thể chuyển đổi thành công ty TNHH, công ty cổ phần hoặc công ty hợp danh khi đáp ứng điều kiện luật định.
Doanh nghiệp tư nhân có con dấu và mã số thuế riêng không?
Có. Doanh nghiệp tư nhân được cấp mã số doanh nghiệp đồng thời là mã số thuế, và tự quyết định về loại dấu, số lượng, hình thức cùng nội dung dấu như các doanh nghiệp khác.
Chủ doanh nghiệp có được cho thuê hoặc bán doanh nghiệp không?
Được. Chủ doanh nghiệp có quyền cho thuê toàn bộ doanh nghiệp nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật với tư cách chủ sở hữu, và có quyền bán doanh nghiệp cho cá nhân hoặc tổ chức khác.
Doanh nghiệp tư nhân có phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp không?
Có. Doanh nghiệp tư nhân là người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp và phải thực hiện chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ như các loại hình doanh nghiệp khác.
Vì sao nhiều nơi khuyên chuyển sang công ty trách nhiệm hữu hạn?
Vì trách nhiệm hữu hạn. Khi quy mô hợp đồng và công nợ tăng, giới hạn trách nhiệm trong phạm vi vốn góp bảo vệ được tài sản cá nhân, còn doanh nghiệp tư nhân thì không.
Doanh nghiệp còn phải nộp lệ phí môn bài không?
Không. Nghị quyết 198/2025/QH15 chấm dứt việc thu và nộp lệ phí môn bài kể từ ngày 01/01/2026 cho cả doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
Gói thành lập trọn gói
Các phần việc dưới đây nằm trong dịch vụ Thành lập doanh nghiệp và áp dụng cho mọi loại hình đăng ký.
- Tư vấn loại hình doanh nghiệp, vốn điều lệ và cơ cấu góp vốn
- Tra cứu tên, mã ngành nghề và điều kiện kinh doanh
- Soạn hồ sơ đăng ký và đại diện nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh
- Khắc dấu, công bố mẫu dấu và thông tin doanh nghiệp
- Đăng ký chữ ký số, hoá đơn điện tử và tài khoản ngân hàng
- Lập chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh
Căn cứ pháp lý
- Điều 188 đến Điều 193 Luật Doanh nghiệp 2020 về doanh nghiệp tư nhân
- Điều 205 Luật Doanh nghiệp 2020 về chuyển đổi doanh nghiệp tư nhân thành công ty
- Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, hiệu lực từ ngày 01/7/2025
Nội dung trang được đối chiếu với văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm cập nhật. Quy định có thể thay đổi, nên trước khi nộp hồ sơ vẫn cần xác nhận lại với cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc đơn vị tư vấn.