Chủ sở hữu hưởng lợi: nghĩa vụ mới của doanh nghiệp từ 01/7/2025Chủ sở hữu hưởng lợi: nghĩa vụ mới của doanh nghiệp từ 01/7/2025

Ngày 17/6/2025, Quốc hội thông qua Luật số 76/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp, hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Nội dung được nhắc nhiều nhất là khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi.

Nghĩa vụ cụ thể là gì?

Doanh nghiệp có thêm nghĩa vụ thu thập, cập nhật và lưu giữ thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, đồng thời cung cấp thông tin cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xác định chủ sở hữu hưởng lợi khi được yêu cầu. Đây là nghĩa vụ thường xuyên, không phải một lần khi đăng ký.

Mục tiêu của quy định nằm trong nhóm chính sách tăng minh bạch sở hữu và phòng chống rửa tiền, theo hướng chuẩn quốc tế mà Việt Nam đang tiếp cận.

Doanh nghiệp nào phải thực hiện?

Nghĩa vụ áp dụng chung cho doanh nghiệp, không giới hạn theo quy mô hay loại hình. Thực tế mức độ phức tạp khác nhau rõ rệt:

• Công ty TNHH một thành viên do một cá nhân làm chủ: thông tin gần như trùng với chủ sở hữu đã kê khai, việc lưu giữ đơn giản.
• Công ty TNHH hai thành viên trở lên: cần bám theo sổ đăng ký thành viên và các lần chuyển nhượng phần vốn góp.
• Công ty cổ phần: phức tạp nhất vì cổ phần chuyển nhượng linh hoạt và có thể có cổ đông là tổ chức nắm gián tiếp.

Việc cần làm trên thực tế

• Rà lại sổ đăng ký thành viên hoặc sổ đăng ký cổ đông, đảm bảo phản ánh đúng tình trạng sở hữu hiện tại.
• Với cổ đông hoặc thành viên là tổ chức, lần được tới cá nhân nắm quyền chi phối cuối cùng thay vì dừng ở tên pháp nhân.
• Lưu hồ sơ tại trụ sở chính và cập nhật mỗi khi cơ cấu sở hữu thay đổi, thay vì chỉ cập nhật khi có yêu cầu.
• Gắn việc cập nhật này vào cùng quy trình với thủ tục thay đổi giấy phép để không bị bỏ sót.

Hai điểm sửa đổi khác đáng chú ý

Luật số 76/2025/QH15 còn nới quy định tại khoản 3 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, cho phép cán bộ, công chức, viên chức góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp vào công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh để thực hiện quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Ngoài ra, định nghĩa cổ tức được sửa từ "khoản lợi nhuận ròng" thành "khoản lợi nhuận sau thuế" được trả cho mỗi cổ phần bằng tiền hoặc bằng tài sản khác.

Doanh nghiệp đang chuẩn bị thành lập nên tính luôn phần hồ sơ nội bộ này ngay từ đầu, thay vì dựng lại sau. Xem dịch vụ thành lập doanh nghiệp để biết bộ hồ sơ nội bộ được bàn giao gồm những gì.